Gia đình toàn cầu

Được nuôi dạy trên một nền tảng giáo dục gia đình vừa Á Đông, vừa hiện đại, thành công bước đầu của hai anh em nhà họ Lê cho thấy một cách nhìn mới về sống, học, nghĩ và làm của những người trẻ trong thế giới toàn cầu hóa.

Nếu tôi có đôi tay khéo léo, tôi sẽ chọn nghề kỹ thuật. Sau đó, tôi sẽ lấy bằng Thạc sĩ Quản trị Kinh doanh (MBA) bởi chắc bạn cũng chẳng muốn làm kỹ sư hay một nhà nghiên cứu trong phòng thí nghiệm suốt đời”. Tâm tình này của ông Lý Quang Diệu chia sẻ với sinh viên Đại học Quốc gia Singapore vào tháng 7.1994 đã được báo The Straits Times trích đăng với tựa đề “Nếu tôi sống lại cuộc đời tôi lần nữa…”. Chính bài viết này đã lập trình một phần quan trọng cuộc đời Lê Trí Thông từ khi anh còn là học sinh và có dịp đọc nó. Thông đã tốt nghiệp thủ khoa kỹ sư ngành hóa cao phân tử, Đại học Bách khoa TP.HCM và hạng ưu MBA Đại học Oxford (Anh), sau khi giành được học bổng chương trình này. Và nếu nhà lãnh đạo tài ba Lý Quang Diệu không muốn suốt đời làm kỹ sư trong phòng thí nghiệm thì cậu bé Lê Trí Thông ngày nào đã bước vào thương trường với vị trí Phó Tổng Giám đốc Ngân hàng Đông Á, một lĩnh vực cốt cán của nền kinh tế.

Sở hữu một căn nhà ở Boston, gần Học viện Công nghệ Massachusetts (MIT), nơi cô đang theo học, Lê Diệp Kiều Trang đang biến những khát vọng của cô thành hiện thực. Đó là không bao lâu nữa cô sẽ đầu quân về McKinsey, một công ty tư vấn chiến lược hàng đầu thế giới. Thời trung học, Kiều Trang nổi danh khi tốt nghiệp với danh hiệu thủ khoa, sau đó được nhận học bổng của Đại học Oxford. Hiện nay, Kiều Trang cùng chồng sở hữu một công ty chuyên phát kiến và chế tạo các dụng cụ y khoa tại Mỹ.

Nền tảng toàn cầu từ gia đình

Lê Trí Thông (sinh năm 1979) và Lê Diệp Kiều Trang (1980) đều không theo sự nghiệp của gia đình, dù việc kinh doanh của cha họ, ông Lê Văn Trí, Phó Tổng Giám đốc Công ty Casumina, đang rất tốt. Nhưng những nền tảng “toàn cầu hóa” mà ông Trí và vợ, một giáo viên dạy Hóa, xây dựng đã giúp các con họ tự tin bước vào những cuộc chơi thú vị và nhiều thách thức hơn.

Thời kỳ Việt Nam mở cửa, tiếng Anh mới bắt đầu được các trường phổ thông ở các thành phố lớn đưa vào giảng dạy, nhưng anh em nhà họ Lê đã tiếp xúc với ngôn ngữ này từ lúc 6 tuổi. Và trong một gia đình khá giả với những nề nếp được xác lập nửa Á Đông, nửa phương Tây, anh em Thông, Trang từ từ nhỏ dù không được phép tiêu tiền nhưng lại được tham gia góp ý kiến vào những việc chung của gia đình. Riêng Thông còn được cha chia sẻ những điều cơ bản về công việc kinh doanh của ông.

“Tôi đã nhận ra rằng cách đối nhân xử thế trong kinh doanh của cha rất phù hợp với thời đại ngày nay”, Thông nói. Anh từng chứng kiến những thời kỳ rất khó khăn của Casumina, không có hàng để làm, cha anh đã chạy khắp nơi tìm việc để công nhân không bị thất nghiệp. Rồi khi các con nợ không có khả năng chi trả thì theo thói thường, chủ nợ sẽ phải siết nợ, nhưng cha anh đã cho anh cách nghĩ tích cực hơn: tại sao không giúp họ bán thêm sản phẩm, tăng doanh thu để có tiền trả nợ. “Cha tôi đã cho tôi hiểu thế nào là sự điềm tĩnh của một nhà lãnh đạo”, Thông nói.

Lê Trí Thông giống cha ở cá tính điềm đạm, dù từng tham gia công tác đoàn, hội ở trường trung học, đại học và chơi được nhiều môn thể thao, trong khi em gái anh, Lê Diệp Kiều Trang, thì ngược lại. “Tôi thích lĩnh vực tư vấn vì nó cho tôi nhiều kinh nghiệm, được gặp gỡ nhiều doanh nhân. Tôi sôi nổi hơn anh Thông”, Trang nói. Cô cũng có kinh nghiệm trong lĩnh vực tài chính khi làm việc tại Citigroup, HSBC và cũng từng có thời gian hoạt động tích cực trong Hội Doanh nghiệp Dẫn đầu – LBC với vai trò Trưởng Văn phòng Đại diện tại Việt Nam. “Cô ấy còn không ngại nhảy lên sân khấu hát cùng Micheal Jackson ở Thái Lan”, Thông nói vui.

Nền tảng giáo dục, tính kỷ luật và tấm gương của cha đã giúp hai anh em Thông, Trang trở thành những trường hợp con nhà giàu hiếm hoi tự lập từ sớm.

Học và làm toàn cầu hóa

Anh em nhà họ Lê vốn đã nổi tiếng từ bé. Từ thời trung học, Thông và Trang nổi danh với những cuộc thi hùng biện tiếng Anh và tham gia các khóa học rèn luyện kỹ năng ngôn ngữ cùng nhiều chủ doanh nghiệp khi còn là sinh viên. 27 tuổi, Thông đã là Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần TIE, hoạt động trong lĩnh vực phân phối hàng điện tử có vốn điều lệ hơn trăm tỉ đồng và doanh số khoảng 600-700 tỉ đồng. Và hiện nay, anh là Phó Tổng Giám đốc trẻ nhất của Ngân hàng Đông Á.

“Cha cho chúng tôi hiểu giá trị của sự tự lập. Còn việc học giúp tôi hiểu rằng, không thể thành công nếu không vượt ra được những khuôn khổ”, Thông đúc kết.

Những tháng ngày học tập ở Anh, cọ xát với bạn bè quốc tế giúp anh nhận ra: “Chúng ta học cật lực, làm cật lực nhưng chưa biết cách học và làm một cách thông minh nhất”. Thông nói rằng anh và nhiều sinh viên Việt Nam, cũng như phần lớn sinh viên châu Á, đều học rất chăm, nhưng tiêu chuẩn của thời đại mới đã thay đổi. “Các giáo sư ở Anh chỉ cho tôi điểm B nếu tôi hoàn tất bài luận theo ý tưởng của các vị ấy. Tôi chỉ có thể đạt điểm tốt hơn khi biết sáng tạo và bảo vệ những ý tưởng của mình”, anh chia sẻ.

Phương pháp tư duy sáng tạo học từ giảng đường đó đã được những người trẻ như Thông và Trang đưa vào công việc hằng ngày, cũng như hiện thực hóa lý tưởng sự nghiệp của họ. Thông đang làm việc cho một ngân hàng nội địa, trong khi Trang chuẩn bị đầu quân về một công ty hàng đầu thế giới, nhưng họ đều có chung ưu tư về việc dùng kinh nghiệm và năng lực sáng tạo phục vụ cho doanh nghiệp Việt Nam trên sân chơi toàn cầu.

“Chưa biết chính xác thời gian nào tôi sẽ về làm cho doanh nghiệp Việt Nam, nhưng làm việc ở McKinsey sẽ giúp tôi có nhiều kiến thức về thị trường, những giải pháp chiến lược để sau này về áp dụng. Việt Nam vẫn là mục tiêu của tôi”, Trang nói. Tại Việt Nam, nhu cầu tìm kiếm nhà tư vấn của doanh nghiệp là có thật, nhưng tình trạng thừa lượng, thiếu chất vẫn là trăn trở của nhiều ông chủ.

Trong lúc đó, khát vọng đưa doanh nghiệp nội địa ra sân chơi toàn cầu của các nhà lãnh đạo trẻ đang ngày một lớn. “Nếu nói Ngân hàng Đông Á phải cạnh tranh ngang bằng với HSBC ngay lúc này thì e rằng khó. Mọi thứ đều phải tích lũy. Và những người trẻ chúng tôi đều hiểu rằng, nếu không mạnh dạn tháo bung những chiếc máy ATM của nước ngoài để xem có cái gì trong đó, nghiên cứu rồi tái sinh nó thì mãi mãi chúng tôi phải phụ thuộc vào nước ngoài, phải mua máy với giá rất cao”, Thông nói. Và ở Đông Á, Thông cũng giữ vị trí Giám đốc Công ty Cổ phần Thẻ Thông minh VNBC, đơn vị chế tạo thành công máy bán vàng Gold ATM đầu tiên tại Việt Nam và thứ hai trên thế giới.

Trong suy nghĩ của Thông, châu Á (trừ Nhật Bản) đang trong giai đoạn “cày” cật lực, sáng tạo không ngừng và chưa đủ giàu để hưởng thụ. “Cho nên, đây là nhiệm vụ không nhẹ nhàng của thế hệ trẻ”, anh chia sẻ. Và hơn lúc nào hết những người trẻ như anh rất cần những bài học lãnh đạo từ các bậc tiền bối.

Ông Lê Văn Trí, cha anh và ông Trần Phương Bình, Tổng Giám đốc Ngân hàng Đông Á, có ảnh hưởng rất lớn đến quan điểm lãnh đạo của anh. “Cha tôi rất điềm tĩnh và chú Bình là người rất quyết đoán. Tôi sẽ học những điều tốt đẹp này từ họ. Và tôi còn đủ trẻ để tiếp nhận thêm nhiều phong cách lãnh đạo khác”, Thông bộc bạch.

Nguồn: Tạp chí Nhịp Cầu Đầu Tư